Uzun süredir uygulanan en düşük emekli aylığı sisteminin yerine, hane geliri esaslı yeni bir destek modelinin getirilebileceği öne sürüldü. SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, maaş artışı yerine hedefli sosyal yardım formülünün masada olduğunu açıkladı.
Emeklilik sisteminde yıllardır uygulanan “maaş tamamlama” yöntemi yeniden tartışmaya açıldı. Hazine desteğiyle kök maaşların belirli bir taban seviyeye çıkarılması uygulaması, artan mali yük ve prim adaleti tartışmaları nedeniyle gözden geçiriliyor. Yeni yaklaşımda bireysel aylık yerine hane bazlı gelir analizi öne çıkıyor.
2019’da sınırlı sayıda emekliyi kapsayan taban maaş uygulaması, yıllar içinde genişleyerek milyonlarca kişiye ulaştı. Bu durum, yüksek prim ödeyenlerle düşük prim ödeyenler arasındaki maaş farkının daralmasına yol açtı. Sistemin sürdürülebilirliği ve “çok prim ödeyenin dezavantajlı hale gelmesi” eleştirileri, yeni model arayışını hızlandırdı.
İddialara göre planlanan yapı, emeklinin yalnızca kendi maaşını değil, yaşadığı hanedeki toplam geliri esas alacak.
Buna göre:
Haneye giren tüm gelir kalemleri hesaplanacak
Emeklinin yaşadığı şehirdeki kira ve temel giderler dikkate alınacak
Gelir-gider dengesi üzerinden destek ihtiyacı belirlenecek
Bu sistemde destek, doğrudan maaş artışı şeklinde değil; sosyal yardım formatında verilecek.
Kulis bilgilerine göre taslak model şu aşamalardan oluşuyor:
Kurumsal Veri Havuzu:
Sosyal Güvenlik Kurumu ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verileri entegre edilecek.
Gelir Tespiti:
Hane içindeki toplam gelir ve kişi başına düşen pay hesaplanacak.
Bölgesel Maliyet Analizi:
Yaşam maliyetleri şehir bazlı değerlendirilecek.
Destek Kartı Sistemi:
Nakdi yardım yüklenen kartlarla kira ve fatura desteği sağlanacak.
Hedefli Sosyal Yardım:
Gelir kriterini karşılayan emeklilere doğrudan sosyal destek verilecek.
Mevcut sistemde kök maaşı düşük olanların aylığı Hazine katkısıyla taban seviyeye yükseltiliyordu. Yeni modelde ise kriter hanenin toplam geliri olacak.
Eğer hane geliri belirlenen eşik değerin üzerindeyse, emeklinin kök maaşı artmaya devam etse bile ek destek sağlanmayabilecek. Bu durum, bazı emekliler için “fiilen artış görmeme” anlamına gelebilecek.
Yeni yaklaşımın en çok konuşulan yönü, aynı kök maaşa sahip iki emeklinin farklı sonuçlarla karşılaşabilecek olması.
Kirada oturan ve başka geliri olmayan emekli destek kapsamına alınabilecek.
Kendi evinde yaşayan ve hanesinde ikinci bir maaş bulunan emekli ise destek dışında kalabilecek.
Henüz resmi bir yasa teklifi açıklanmış değil. Ancak emeklilik sisteminde maaş eşitleme uygulamasının yerine, gelir testine dayalı sosyal destek modelinin tartışıldığı ifade ediliyor.
Editör- Kader Kaya
Ocak zammının ardından bankalar promosyon yarışını hızlandırdı. 3 yıl maaş taşıma taahhüdü veren emekliler için toplam ödeme bazı bankalarda 30 bin TL’nin üzerine çıktı. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına Ocak ayında yapılan yüzde 12,19’luk artış sonrası gözler banka kampanyalarına çevrildi. Emekliler, maaşlarını 36 ay boyunca aynı bankadan alma sözü karşılığında nakit promosyon ve ek ödüllerden […]
PTT ile Aktif Bank iş birliği kapsamında, maaşını PTT’den alan emekliler için 400 bin TL’ye kadar kredi seçeneği sunulmaya başlandı. Kefilsiz başvuru ve 36 aya varan vade imkânı dikkat çekiyor. Türkiye genelinde emeklilere yönelik yeni bir finansman uygulaması devreye alındı. PTT ve Aktif Bank arasında yapılan iş birliği doğrultusunda, maaş ödemesini PTT üzerinden alan emekliler […]
Hurda teşviki ve ÖTV indirimi beklentisi gündemdeyken Resmi Gazete’de yayımlanan yeni karar dikkat çekti. Haczi sona eren malların tasfiyesine ilişkin tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Gözler şimdi yedieminlerde bekleyen yüz binlerce araca ilişkin yeni düzenlemede. Otomotiv piyasasında aylardır konuşulan hurda indirimi ve ÖTV avantajı tartışmaları sürerken, mevzuat tarafında önemli bir değişiklik yapıldı. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, İcra […]
Ziraat Bankası ve Halkbank, konut kredisi faiz oranını yüzde 2,49’a indirerek piyasada dengeleri değiştirdi. Altı ay öncesine kıyasla 1 milyon TL’lik kredide oluşan toplam maliyet farkı 722 bin TL’ye ulaştı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 37 seviyesine düşürmesi sonrası kredi piyasasında beklenen yumuşama sinyalleri somut adımlara dönüştü. Kamu bankalarının başlattığı faiz indirimi, uzun […]
4a (SSK) kapsamındaki çalışanlar için emeklilik hesabında en kritik unsur ilk sigorta tarihi. 49-54 yaş aralığında bulunan sigortalılar açısından prim günü ve yaş şartı farklı dönemlere göre şekilleniyor. Emeklilik planı yapan milyonlarca çalışan için yaş tek başına belirleyici değil. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sisteminde, 4a statüsünde emekli olabilmek için ilk sigorta başlangıç tarihi, prim gün […]
Sosyal konut projelerinde kura sonuçlarının açıklanmasının ardından, hak sahibi olamayan başvuru sahipleri için 5.000 TL’lik ücret iadesi süreci devreye girdi. Ödemeler, başvurunun yapıldığı banka üzerinden gerçekleştiriliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen ve TOKİ tarafından hayata geçirilen sosyal konut projelerinde kura heyecanı sona erdi. Asil ve yedek listede yer almayan vatandaşların yatırdığı 5.000 […]
